Klime - Osnovni pojmovi
Klima uređaji su u komercijalnom smislu poznati preko 50 godina, ali su ipak u poslednjih nekoliko godina postali ekonomski opravdani i prihvatljivi široj populaciji. Krećući se u smeru zadovoljavanja potreba kupaca napravljena su brojna tehnička unapređena, poboljšan je kvalitet uređaja, a zbog masovne proizvodnje smanjena cena.
Prema raznim istraživanjima veliki uticaj na produktivnost pojedinca ima temperatura prostora. Optimalna temperatura je oko 20°C, učinak počinje da opada na 22°C, dok iznad 26°C znatno opada.
Održavanje klima uređaja
Svaki proizvožač savetuje što češće čišćenje klima uređaja, čak se i garancija na uređaj uslovljava godišnjim servisom ili produžava prilikom godišnjeg servisa.
Savet sledi iz dva jako bitna faktora, prvi je čistoća vazduha u prostoriji, a drugi čistoća uređaja koja omogućuje nesmetani protok vazduha i rad uređaja.
Montaža klima uređaja
Montaža klime najčešće predstavlja najveći problem. Nestručnom ugradnjom se najčešće gubi garancija, a najveći broj kvarova nastaje usled loše ugradnje.
U narednom tekstu će biti objašnjeni osnovni postupci ugradnje, ali to ne znači da se savetuje nestručnim licima da po koracima montiraju uređaj. Za dobru montažu su neophodni stručnost...
Klima uređaji - Režimi rada
Pojam klima uređaj ili klimatizacija najčešće vezujemo samo za rashladni sistem. Klimatizacija je mogućnost upravljanja temperaturom, količinom relativne vlage, čistoćom i distribucijom vazduha i shodno tome poseduje sledeće funkcije:
Hlađenje: klima uređaji pružaju preciznu (digitalnu) kontrolu temperature. Uvek možete stvoriti okruženje u kojem se osećate najbolje, uz izbor prave temperature. Ne samo da stvaraju komfor, već se uz njih osećate svežije i aktivno čak i u najekstremnijim spoljnim uslovima - inverter klime.
Grejanje: klima uređaji mogu pružiti i grejanje. Standardno sadrže toplotnu pumpu koja omogućuje grejanje, pri spoljnoj temperaturi iznad -5 stepeni C. U kvalitetnijim uređajima je inverter sistem koji omogućuje grejanje i na temperaturama iznad -15 stepeni. Omogućuje uživanje uz savršeno konstantnu temperaturu tokom cele godine, bez obzira na spoljne uslove. Predstavlja ekološki prihvatljiva alternativa za tradicionalne načine grejanja zbog toga što energiju spoljnog vazduha (zagrеjanog) prenosi u unutrašnjost prostora.
Prečišćavanje: Uređaji sadrže posebne filtere koji apsorbiraju prašinu, dim i ostale nečistoće iz vazduha i tako mogu proizvesti svež, čisti vazduh. Može posedovati i polen filter koji se preporučuje osobama sa alergijama i jonizator
Odvlaživanje: U režimu hlađenja klima uređaj može održavati određenu vlažnost vazduha, pružajući osećaj kvalitetnijeg i svežeg vazduha. Pravilna
vlažnost vazduha sprečava širenje plesni (buđi) i lišajeva što takođe povoljno utiče na osobe sa alergijama. Smatra se da je 40-60% prijatna vlažnost
vazduha za ljudski organizam.
Možete koristiti i odvlaživače vazduha
Ventilacija: Klima uređaji mogu posedovati funkciju ventilacije. Uzimajući vazduh iz unutrašnjosti prostorije klima uređaj ga zamenjuje sa spoljnim – svežim vazduhom koji zatim ubacuje u prostoriju. U međusezoni, kada grejanje/hlađenje nije potrebno, ventilacija može raditi zasebno i biti vrlo korisna.
Postoji više tipova klima uređaja:
Split sistemi su najzastupljeniji. (karkteriše ih laka montaža, održavanje, rukovanje i masovna proizvodnja pa je srazmerno tome relativno niska cena i velika popularnost poslednjih godina). Split sistemi su nezavisni – autonomni uređaji, mogu biti mono split i multi split sistemi. Sastoje se iz spoljne i jedne ili više unutrašnjih jedinica.
Princip rada klima uređaja se svodi na apsorbovanje energije sa jednog mesta i prenošenje na drugo. Takav proces zahteva sistem od bar jedne unutrašnje i jedne spoljašnje jedinice, međusobno povezane bakarnim cevima za protok freona i kablovima za komunikaciju i napajanje.
Rad klima uređaja je zasnovan na tzv. levokretnom kružnom procesu freona koji kroz cevi kruži u zatvorenom ciklusu. Pri tome, freon menja agregatno stanje.
Osnovni delovi takvog sistema su:
- isparivač
- kondenzator
- kompresor
Freon u isparivač (izmenjivač toplote) smešten u unutarnjoj jedinici, ulazi u tečnom stanju, te isparava (ekspandira) u cevima koristeći toplotu vazduha iz prostorije. Zatim se prenosi kroz spoljne ploče (lamele) izmjenjivača. Nakon prolaska kroz isparivač freon u gasovitom stanju kroz cevi dolazi do spoljašnje jedinice u kojoj je smešten kompresor. U kompresoru se povećava pritisak i temperatura.
Nakon toga se u gasnom stanju uvodi u kondenzator, izmjenjivač toplote takođe smešten u spoljašnjoj jedinici, gde se u cevima ukapljuje(kondenzuje), dok se okolni vazduh prolazeći preko njegovih spoljnjih ploča zagreva.
U kućištima unutarašnje i spoljne jedinice se uz izmenjivačke ploče nalaze ventilatori koji povećavaju strujanje vazduha iz prostorije, odnosno spoljnog vazduha preko izmenjivačkih ploča isparivača (radijalni ventilator), odnosno kondenzatora (aksijalni ventilator). Freon se u tečnom stanju potom kreće prema termoekspanzijskom ventilu u kojem se smanjuje pritisak i temperatura, te ponovno u isparivač gde proces započinje iz početka.
Ako se izmenjivačima toplote - isparivaču i kondenzatoru zamene mesta, tj. ako se isparivač postavi izvan, a kondenzator u prostoriju, dobija se obrnut slučaj: prostorija se greje, a okolina hladi. Kako delove uređaja fizički nije moguće rastavljati i premeštati, prebacivanje načina rada sa hlađenja na grejanje je rešeno automatskom regulacijom. Oba izmjenjivača izvedena su tako da mogu raditi i kao isparivač i kao kondenzator, a u uređaj se ugrađuje preklopni, četvorokraki ventil koji omogućava strujanje freona u oba smera. Na taj način rade uređaji koji omogućavaju i grejanje i hlađenje (toplotne pumpe).
